SEOUL (Reuters) – Các cuộc đàm phán giữa Hàn Quốc và Mỹ về một thỏa thuận thương mại nhằm cắt giảm thuế quan đã rơi vào bế tắc. Nguyên nhân chính là những lo ngại về tác động lên thị trường ngoại hối từ gói đầu tư 350 tỷ USD, một phần của thỏa thuận đạt được với Tổng thống Donald Trump vào tháng Bảy.
Thỏa thuận giữa Nhật Bản và Mỹ có gì đặc biệt?
Các quan chức Hàn Quốc, những người ban đầu cho rằng gói đầu tư sẽ chủ yếu là các khoản vay và bảo lãnh với số vốn đầu tư trực tiếp hạn chế, tuần trước cho biết họ không thể chấp nhận các điều khoản tương tự như gói đầu tư 550 tỷ USD mà Nhật Bản đã hoàn tất trong tháng này.
Tokyo đã đồng ý chuyển tiền trong vòng 45 ngày sau khi Mỹ chọn một dự án. Dòng tiền mặt tự do có sẵn từ các khoản đầu tư sẽ được chia đều cho đến khi đạt một khoản tiền đã phân bổ, sau đó 90% sẽ thuộc về Mỹ.
Thư ký Thương mại Mỹ Howard Lutnick hôm thứ Năm tuyên bố sẽ không có sự linh hoạt nào dành cho Seoul.
Người Nhật đã ký hợp đồng. Người Hàn hoặc là chấp nhận thỏa thuận đó, hoặc là phải chịu thuế quan. Rõ ràng, không có lựa chọn nào khác.
Vì sao tình hình của Hàn Quốc lại khác Nhật Bản?
Kể từ khi thỏa thuận của Hàn Quốc được công bố vào cuối tháng Bảy, đã có những lo ngại trong giới đầu tư rằng nhu cầu đô la Mỹ phát sinh sẽ gây áp lực lớn lên thị trường tiền tệ trong nước, khiến đồng Won (KRW) giảm giá.
Sau cuộc khủng hoảng tài chính và tình trạng “chảy máu vốn” đau thương vào cuối những năm 1990, Hàn Quốc đã kiểm soát rất chặt chẽ thị trường tiền tệ. Mặc dù đã bắt đầu mở cửa cho nhà đầu tư nước ngoài từ năm ngoái, nhưng vẫn chưa có thị trường giao dịch Won ở nước ngoài.
Theo một khảo sát ba năm một lần của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (Bank for International Settlements), khối lượng giao dịch Won hàng ngày trên toàn cầu năm 2022 chỉ đạt 142 tỷ USD, so với 1.250 tỷ USD của đồng Yên Nhật (JPY). Won chỉ chiếm 2% thị phần toàn cầu, trong khi Yên chiếm 17%.
Tại sao Hàn Quốc lại đặc biệt lo lắng?
Đồng Won đã chạm mức thấp nhất trong 15 năm vào cuối năm ngoái, ở mức khoảng 1.476 KRW đổi 1 USD và hiện đang giao dịch quanh mức 1.390 KRW.
Các nhà phân tích thị trường cho biết, khoản tiền 40 tỷ USD mà quỹ hưu trí quốc gia cần mỗi năm cho các khoản đầu tư ra nước ngoài đã là một gánh nặng lớn đối với đồng nội tệ. Ngân hàng Citi ước tính rằng gói đầu tư mới sẽ tạo ra nhu cầu đô la khoảng 100 tỷ USD mỗi năm từ năm 2026 đến 2028.
Nền kinh tế Hàn Quốc nhỏ hơn nhiều so với Nhật Bản. Năm ngoái, Hàn Quốc có thặng dư tài khoản vãng lai 99 tỷ USD, trong khi Nhật Bản gần 200 tỷ USD. Dự trữ ngoại hối của Ngân hàng trung ương Hàn Quốc trong tháng Tám là 416 tỷ USD, so với 1.300 tỷ USD của Nhật Bản.
Hàn Quốc đang tìm cách giảm thiểu tác động?
Ý tưởng tìm kiếm một thỏa thuận hoán đổi ngoại tệ (FX swap line) với Mỹ đã được Tổng thư ký Chính sách Tổng thống Kim Yong-beom công khai vào tuần trước. Ông cho rằng vị thế của đồng Yên là một đồng tiền quốc tế chủ chốt và một thỏa thuận hoán đổi vô hạn giữa Nhật Bản và Mỹ đã đặt Tokyo vào một vị thế mạnh hơn.
Bộ trưởng Tài chính Koo tuần trước cho biết sẽ có một thông báo về vấn đề tiền tệ khi các cuộc đàm phán thuế quan kết thúc. Ông nói với Reuters hôm thứ Hai rằng ông tin Mỹ sẽ “cân nhắc” một thỏa thuận hoán đổi tiền tệ, sau khi một tờ báo địa phương đưa tin chính phủ Hàn Quốc đã chuyển yêu cầu này tới Mỹ.
Những quốc gia nào có thỏa thuận hoán đổi ngoại tệ với Mỹ?
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) có các thỏa thuận hoán đổi thường xuyên với ngân hàng trung ương của Canada, Anh, Nhật Bản, Liên minh châu Âu và Thụy Sĩ.
FED cũng đã thiết lập các thỏa thuận hoán đổi tạm thời trị giá 60 tỷ USD mỗi quốc gia với Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc và tám ngân hàng trung ương khác vào tháng 3/2020 trong bối cảnh đại dịch COVID-19.
Sau khi thỏa thuận này hết hạn vào tháng 12/2021, FED đã đề xuất một “lưới an toàn” 60 tỷ USD thông qua các thỏa thuận mua lại (repurchase agreements), cho phép Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc vay đô la bằng cách thế chấp các khoản nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ.
