Khi Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell lần đầu tiên hé lộ khả năng cắt giảm lãi suất vào thứ Sáu tuần trước sau gần một năm giữ nguyên, ông đã nhấn mạnh những chấn động đang bắt đầu lan truyền đến một trụ cột chính của nền kinh tế Mỹ: thị trường lao động.
Những lo ngại về tốc độ tăng trưởng việc làm gia tăng hồi đầu tháng này sau khi dữ liệu chính phủ cho thấy tốc độ tuyển dụng giảm mạnh trong tháng 7, cùng với mức tăng trưởng việc làm thấp hơn nhiều so với dự kiến vào tháng 5 và tháng 6. Những con số đáng thất vọng này đã đủ để cựu Tổng thống Trump phải nghi ngờ tính chính xác và thậm chí sa thải người đứng đầu cơ quan chịu trách nhiệm tổng hợp dữ liệu.
Tuy nhiên, các chuyên gia lao động nói với CBS News rằng họ không hề bất ngờ trước sự sụt giảm này và cảnh báo rằng người tìm việc có thể phải đối mặt với nhiều khó khăn hơn nữa. Dữ liệu được công bố sau ngày 1 tháng 8 cho thấy các công ty đang trì hoãn việc tuyển dụng khi họ điều chỉnh chiến lược để đối phó với những thách thức, bao gồm cả các hàng rào thuế quan mới của Mỹ và sự ra đời của trí tuệ nhân tạo (AI).
“Thị trường lao động đang thực sự hạ nhiệt,” Andy Challenger, phó chủ tịch cấp cao tại công ty tái bố trí nhân sự Challenger, Gray & Christmas, chia sẻ với CBS MoneyWatch.
Chúng tôi cũng đang có nhiều cuộc trò chuyện riêng với các công ty và họ cho biết sắp tới sẽ có thêm nhiều đợt sa thải.
Ông nói thêm:
Với tôi, có nhiều lý do để bi quan hơn là lạc quan về khả năng thị trường lao động sẽ phục hồi mạnh mẽ.
Dưới đây là ba biểu đồ có thể là dấu hiệu cho một đợt suy thoái nghiêm trọng trong thị trường việc làm Mỹ.
Số lượng người được tuyển dụng giảm
Nhìn chung, các nhà tuyển dụng ở Mỹ trong năm 2025 đã tuyển ít việc làm hơn trên cơ sở hàng tháng so với tốc độ tăng trưởng trong những năm gần đây, khi các công ty tìm cách mở rộng quy mô khi nền kinh tế bùng nổ trở lại sau đại dịch. Trong năm 2024, các nhà tuyển dụng đã thuê trung bình 168.000 lao động mỗi tháng, nhưng con số này đã giảm xuống chỉ còn trung bình 35.000 trong ba tháng qua, ông Powell cho biết.
Ông Powell nhận định rủi ro là thị trường lao động có thể sẽ tiếp tục yếu đi từ đây, điều này có thể dẫn đến “số lượng sa thải tăng mạnh và tỷ lệ thất nghiệp gia tăng.”
Sự suy giảm này có thể thúc đẩy Fed cắt giảm lãi suất cơ bản tại cuộc họp tháng tới, lần đầu tiên kể từ tháng 12 năm 2024. Việc hạ lãi suất có thể củng cố thị trường lao động vì nó sẽ giúp người tiêu dùng vay mượn với chi phí thấp hơn, thúc đẩy chi tiêu, đồng thời giúp các doanh nghiệp đầu tư, bao gồm cả việc tuyển thêm nhân viên.
Tăng số người tìm việc dài hạn
Một dấu hiệu đáng lo ngại khác là sự gia tăng gần đây của những người tìm việc dài hạn, tức là những người đã tìm việc hơn 27 tuần. Trong tháng 7, khoảng 1,8 triệu người Mỹ đã tìm việc trong hơn 27 tuần, tăng khoảng 64% so với ba năm trước và 20% so với một năm trước.
Theo ông Challenger, việc tìm việc có thể sẽ không dễ dàng hơn trong thời gian tới, với những dấu hiệu từ các nhà tuyển dụng cho thấy họ có ý định tiếp tục cắt giảm nhân sự.
Ông khuyên những người đang tìm việc “đừng nghỉ hè” trong việc tìm kiếm công việc mới. “Thật khó để hình dung một kịch bản mà thị trường lao động sẽ tốt hơn trong ba đến sáu tháng tới.”
Tỷ lệ thất nghiệp của lao động trẻ tăng mạnh
Đồng thời, những lao động trẻ cũng đang gặp nhiều khó khăn hơn trong việc tìm kiếm công việc đầu tiên. Tình trạng này được cho là do nhiều nguyên nhân, từ tốc độ kinh tế chậm lại trong năm nay cho đến việc các nhà tuyển dụng sử dụng trí tuệ nhân tạo để thay thế các vị trí lao động phổ thông và nhân viên mới vào nghề.
Chắc chắn, tỷ lệ thất nghiệp của cả nước vẫn ở mức thấp, 4,2%. Tuy nhiên, con số thống kê đó chỉ là dữ liệu quá khứ, phản ánh sức mạnh của thị trường lao động trong những tháng trước đó – nó ít nói lên điều gì về điều kiện kinh tế trong tương lai.
Trong khi đó, đối với những sinh viên mới tốt nghiệp, thị trường việc làm hiện tại chẳng khác nào “một cơn bão hoàn hảo,” theo huấn luyện viên nghề nghiệp Tracey Newell.
“Các công ty đang hạn chế các vị trí mới dành cho người mới vào nghề, và AI đang thay thế nhiều công việc ‘khởi điểm’ truyền thống,” bà nói thêm, đồng thời lưu ý rằng hiện nay việc các nhà tuyển dụng nhận được hàng trăm đơn xin việc cho một vị trí duy nhất không phải là điều bất thường.
Tình hình thị trường lao động Mỹ đang xấu đi có thể ảnh hưởng lớn đến quyết định cắt giảm lãi suất của Fed. Điều này không chỉ tác động đến thị trường chứng khoán, Forex hay Crypto tại Mỹ, mà còn lan tỏa ra toàn cầu. Các nhà đầu tư và trader tại Việt Nam cần theo dõi sát sao những diễn biến này để có thể đưa ra các quyết định giao dịch hợp lý.
