Giá đồng thế giới đã chính thức bước vào một cột mốc lịch sử mới khi lần đầu tiên vượt ngưỡng 12.000 USD/tấn trong phiên giao dịch ngày 23/12. Đà tăng mạnh của kim loại công nghiệp quan trọng này phản ánh sự hội tụ của nhiều yếu tố then chốt, từ rủi ro thuế quan của Mỹ, hoạt động tích trữ quy mô lớn tại các kho hàng nội địa, cho tới những gián đoạn ngày càng nghiêm trọng ở phía nguồn cung toàn cầu.
Diễn biến này không chỉ đánh dấu một năm tăng giá ấn tượng của đồng, mà còn làm nổi bật những căng thẳng mang tính cấu trúc đang hình thành trên thị trường kim loại cơ bản, trong bối cảnh nhu cầu dài hạn tiếp tục được củng cố bởi xu hướng điện khí hóa và sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI).
Giá đồng vượt đỉnh lịch sử, hoàn tất một năm tăng mạnh nhất kể từ 2009
Trong phiên giao dịch ngày 23/12, giá đồng giao sau tham chiếu trên Sàn giao dịch Kim loại London (LME) có thời điểm tăng tới 2%, chạm mức 12.159,50 USD/tấn. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, giá đồng vượt qua mốc tâm lý 12.000 USD/tấn, qua đó xác lập một kỷ lục mới cho kim loại này.
Tính từ đầu năm đến nay, giá đồng đã tăng hơn 35%, đưa năm nay trở thành năm có mức tăng mạnh nhất kể từ sau khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2009. Đà tăng này diễn ra trong bối cảnh thị trường liên tục điều chỉnh lại kỳ vọng về cán cân cung – cầu trung và dài hạn, thay vì chỉ phản ánh những biến động ngắn hạn mang tính chu kỳ.
Thuế quan Mỹ và làn sóng tích trữ đồng trong nước
Một trong những động lực quan trọng thúc đẩy giá đồng tăng mạnh trong thời gian gần đây là lo ngại Mỹ có thể áp thuế quan đối với đồng tinh luyện. Trước rủi ro chính sách này, hoạt động tích trữ đồng trong các kho hàng tại Mỹ đã gia tăng đáng kể, khi các doanh nghiệp và nhà đầu tư tìm cách phòng ngừa khả năng gián đoạn chuỗi cung ứng.
Theo các nguồn tin thị trường, Mỹ hiện vẫn đang trong “chế độ tích trữ đồng mạnh mẽ”, với lượng đồng được chuyển vào các kho nội địa ngày càng lớn. Xu hướng này được kỳ vọng sẽ tiếp diễn cho đến khi có thêm sự rõ ràng từ phía Chính phủ Mỹ về chính sách thuế quan đối với kim loại cơ bản.
Bà Helen Amos, chuyên gia phân tích hàng hóa tại BMO Capital Markets, nhận định rằng hoạt động tích trữ này đang tạo ra lực đỡ quan trọng cho giá đồng trên thị trường quốc tế. Theo bà, việc đồng bị “khóa” trong các kho hàng tại Mỹ không chỉ phản ánh lo ngại chính sách, mà còn làm gia tăng sự cạnh tranh nguồn cung ở các khu vực khác trên thế giới.
Rủi ro nguồn cung gia tăng do sự cố tại các mỏ lớn
Bên cạnh yếu tố thuế quan, thị trường đồng còn chịu tác động mạnh từ hàng loạt sự cố nghiêm trọng tại các mỏ khai thác lớn, làm gia tăng nỗi lo về sự thắt chặt nguồn cung toàn cầu.
Trong những tháng gần đây, một tai nạn chết người tại mỏ đồng lớn thứ hai thế giới ở Indonesia, một trận lụt ngầm tại Cộng hòa Dân chủ Congo và một vụ nổ đá nghiêm trọng tại một mỏ ở Chile đã khiến sản lượng đồng bị gián đoạn. Những sự kiện này không chỉ làm giảm sản lượng ngắn hạn, mà còn nhấn mạnh mức độ mong manh của nguồn cung đồng toàn cầu, vốn đã chịu áp lực trong nhiều năm qua.
Rủi ro nguồn cung, từng được xem là câu chuyện dài hạn, nay đang trở thành động lực chính và trực tiếp của thị trường, khi các sự cố liên tiếp xảy ra tại những khu vực sản xuất trọng điểm.
Nhu cầu đồng được củng cố bởi điện khí hóa và AI
Ở phía cầu, triển vọng nhu cầu đồng vẫn được đánh giá là rất tích cực, đặc biệt trong bối cảnh thế giới đang đẩy mạnh quá trình điện khí hóa. Việc xây dựng lưới điện mới, mở rộng cơ sở hạ tầng năng lượng tái tạo và nâng cấp hệ thống truyền tải đều đòi hỏi một lượng lớn đồng.
Bên cạnh đó, các nhà đầu tư ngày càng đặt cược vào kịch bản nhu cầu đồng tăng mạnh hơn nữa để đáp ứng sự bùng nổ của ngành trí tuệ nhân tạo. Trung tâm dữ liệu, hệ thống máy chủ và các cơ sở hạ tầng liên quan đến AI đều tiêu thụ lượng đồng đáng kể, từ dây dẫn, bảng mạch cho tới hệ thống làm mát và truyền tải điện năng.
Chính sự kết hợp giữa nhu cầu dài hạn mang tính cấu trúc và nguồn cung ngày càng hạn chế đã tạo nền tảng cho xu hướng tăng bền vững của giá đồng.
Nỗi lo thiếu hụt dài hạn khi các mỏ lớn dần cạn kiệt
Các chuyên gia trong ngành liên tục cảnh báo rằng những mỏ đồng lớn, dễ khai thác nhất hiện nay đang dần cạn kiệt. Trong khi đó, việc phát triển các mỏ mới gặp nhiều thách thức, từ chi phí đầu tư cao, yêu cầu công nghệ phức tạp cho tới rào cản môi trường và pháp lý ngày càng khắt khe.
Một số nhà phân tích đặt câu hỏi về việc nguồn cung mới sẽ đến từ đâu trong thập kỷ tới để đáp ứng tốc độ tăng trưởng tiêu thụ đồng như hiện nay. Theo đánh giá chung, thị trường đồng toàn cầu đang đứng trước nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng nếu không có những dự án khai thác quy mô lớn được triển khai kịp thời.
Sản lượng suy giảm và cảnh báo từ các ngân hàng lớn
Trong năm nay, nhiều công ty khai thác đồng đã điều chỉnh giảm dự báo sản lượng, phản ánh những khó khăn ngày càng rõ nét ở phía nguồn cung. Ngân hàng Deutsche Bank cảnh báo rằng sản lượng từ các công ty khai thác đồng lớn nhất thế giới có thể giảm khoảng 3% trong năm nay và tiếp tục suy giảm trong năm 2026.
Dù tồn kho đồng toàn cầu hiện vẫn được đánh giá là ở mức đủ, các dự báo trung hạn lại cho thấy bức tranh kém lạc quan hơn. Các nhà phân tích của Morgan Stanley dự báo thị trường đồng toàn cầu có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng nhất trong hơn 20 năm, khi nhu cầu dự kiến vượt nguồn cung khoảng 600.000 tấn ngay trong năm tới. Theo ngân hàng này, mức thiếu hụt đó có khả năng tiếp tục gia tăng trong các năm sau.
Góc nhìn trái chiều: Đồng tăng vì kỳ vọng hay vì cung cầu thực?
Dù xu hướng tăng giá đồng đang chiếm ưu thế, không phải tất cả các tổ chức đều hoàn toàn lạc quan. Ngân hàng Citigroup cho rằng trong kịch bản giá lên, giá đồng có thể đạt tới 15.000 USD/tấn, đặc biệt nếu giá đồng USD suy yếu và Mỹ tiếp tục cắt giảm lãi suất, qua đó làm gia tăng sức hấp dẫn của kim loại này đối với giới đầu tư.
Tuy nhiên, các nhà phân tích của Goldman Sachs lại bày tỏ sự thận trọng hơn. Theo họ, phần lớn đà tăng của giá đồng trong năm nay phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư về một thị trường thắt chặt trong tương lai, thay vì sự thiếu hụt cung cầu thực tế ở thời điểm hiện tại.
Thực tế, lượng tồn trữ đồng toàn cầu đã tăng trong năm nay, song phần lớn lượng đồng này đang bị “khóa” trong các kho hàng tại Mỹ. Điều này làm giảm nguồn cung lưu thông trên thị trường quốc tế, đồng thời đẩy các nhà sản xuất tại các khu vực khác vào cuộc cạnh tranh gay gắt để đảm bảo nguồn nguyên liệu.
Đồng bị “khóa” tại Mỹ và cuộc chiến giành nguồn cung toàn cầu
Theo bà Helen Amos của BMO, việc một khối lượng lớn đồng được tích trữ tại Mỹ đang tạo ra những hệ quả lan tỏa trên thị trường toàn cầu. Các nhà sản xuất cần đồng làm nguyên liệu ở các khu vực khác đang phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn trong việc tiếp cận nguồn cung.
Một số nhà đầu tư lo ngại rằng lượng đồng tồn trữ này có thể sớm được giải phóng, gây áp lực giảm giá. Tuy nhiên, quan điểm của BMO cho rằng phần lớn số đồng đó sẽ tiếp tục ở lại Mỹ và chỉ giảm dần theo thời gian, thay vì quay trở lại thị trường quốc tế trong ngắn hạn. Theo đó, hoạt động tích trữ đồng được xem là một phần của xu hướng rộng hơn khi Mỹ hướng tới mục tiêu tự chủ và tự cung tự cấp nhiều hơn về các nguyên liệu chiến lược.
Nhận định thị trường: Cấu trúc giá lên của đồng vẫn được duy trì
Tổng hợp các yếu tố hiện tại cho thấy thị trường đồng đang được hỗ trợ bởi một cấu trúc giá lên mang tính dài hạn. Lo ngại thuế quan, gián đoạn nguồn cung và nhu cầu tăng mạnh từ điện khí hóa và AI đang cùng lúc tạo áp lực lên cán cân cung cầu.
Dù trong ngắn hạn có thể xuất hiện những nhịp điều chỉnh kỹ thuật, bức tranh trung hạn của giá đồng vẫn được đánh giá là tích cực, đặc biệt khi những rủi ro về nguồn cung chưa có dấu hiệu được giải quyết một cách căn cơ.
Khuyến nghị chuyên môn cho nhà đầu tư và doanh nghiệp
Trong bối cảnh giá đồng biến động mạnh và tiềm ẩn nhiều rủi ro chính sách, các nhà đầu tư cần theo dõi sát diễn biến liên quan đến thuế quan của Mỹ cũng như tình hình tại các mỏ khai thác lớn. Việc quản trị rủi ro giá, thông qua các công cụ phòng hộ hoặc chiến lược phân bổ linh hoạt, là yếu tố then chốt trong giai đoạn hiện nay.
Đối với các doanh nghiệp sử dụng đồng làm nguyên liệu đầu vào, việc chủ động xây dựng kế hoạch mua hàng dài hạn và đa dạng hóa nguồn cung có thể giúp giảm thiểu tác động từ biến động giá và nguy cơ gián đoạn nguồn cung trong tương lai.
Kết luận
Việc giá đồng lần đầu tiên vượt mốc 12.000 USD/tấn không chỉ là một cột mốc mang tính biểu tượng, mà còn phản ánh những thay đổi sâu sắc trong cấu trúc thị trường kim loại toàn cầu. Khi lo ngại thuế quan, rủi ro nguồn cung và nhu cầu dài hạn cùng hội tụ, thị trường đồng đang bước vào một giai đoạn đầy biến động nhưng cũng giàu cơ hội.
Theo dõi Top Sàn Uy Tín để cập nhật tin tức ngoại hối – chính sách tiền tệ – phân tích kỹ thuật mới nhất mỗi ngày, cùng nhận định chuyên sâu từ các chuyên gia thị trường toàn cầu.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo, không phải là khuyến nghị đầu tư. Nhà đầu tư nên tự đánh giá rủi ro và tham khảo thêm ý kiến chuyên gia trước khi đưa ra quyết định tài chính
