Cuộc đua chip AI tại Hoa Kỳ đang bước vào giai đoạn cạnh tranh quyết liệt hơn bao giờ hết. Khi nhu cầu đối với các bộ xử lý AI tăng vọt, hai “ông lớn” Amazon và Microsoft đã bất ngờ lên tiếng ủng hộ một dự luật mới nhằm hạn chế xuất khẩu chip tiên tiến của Nvidia sang Trung Quốc. Động thái này không chỉ cho thấy sự dịch chuyển trong cán cân quyền lực trong ngành công nghệ Hoa Kỳ, mà còn phản ánh những tính toán chiến lược sâu xa liên quan đến an ninh công nghệ và khả năng chủ động nguồn cung AI trong tương lai.
Amazon, Microsoft và các ông lớn hỗ trợ đẩy mạnh Đạo luật Gain AI
Amazon và Microsoft – hai khách hàng lớn nhất của Nvidia đã bày tỏ sự ủng hộ đối với Đạo luật Gain AI, một dự luật mới của Hoa Kỳ hướng đến việc kiểm soát xuất khẩu chip AI tiên tiến sang Trung Quốc và các khu vực nằm trong diện bị hạn chế.
Đạo luật này yêu cầu các công ty như Nvidia, AMD và các nhà sản xuất chip tiên tiến khác ưu tiên đáp ứng nhu cầu trong nước trước khi xuất khẩu ra thị trường nước ngoài. Trong bối cảnh năng lực sản xuất toàn cầu vẫn còn hạn chế, việc đảm bảo nguồn cung cho các trung tâm dữ liệu và cơ sở hạ tầng AI của Mỹ được xem là nhiệm vụ chiến lược quốc gia.
Sự ủng hộ của Amazon và Microsoft trở nên đáng chú ý hơn khi chính họ là khách hàng phụ thuộc vào chuỗi cung ứng chip Nvidia để vận hành các hệ thống AI và cung cấp dịch vụ điện toán đám mây (AWS, Azure). Họ cũng đồng thời ủng hộ điều khoản cho phép các “thực thể đáng tin cậy” được miễn trừ xuất khẩu mà không cần giấy phép chính phủ, giúp đảm bảo chuỗi vận hành xuyên biên giới không bị gián đoạn.
Nvidia phản đối: Nguy cơ méo mó thị trường bán dẫn và gia tăng hạn chế xuất khẩu
Trong khi Amazon, Microsoft và Anthropic lên tiếng đồng thuận, Nvidia lại là bên phản đối mạnh mẽ nhất.
Nvidia – doanh nghiệp nắm 80% thị phần chip AI toàn cầu đã chi hơn 3,5 triệu USD trong năm nay cho chiến dịch vận động hành lang nhằm chống lại dự luật.
Theo Nvidia, việc siết chặt export control có thể kéo theo các hệ quả:
- Làm mất cân bằng thị trường bán dẫn toàn cầu
- Hạn chế doanh thu quốc tế của Nvidia, ảnh hưởng đến tốc độ mở rộng năng lực sản xuất
- Tăng nguy cơ các quốc gia khác trả đũa, dẫn đến chuỗi hạn chế xuất khẩu khắt khe hơn từ Washington
- Giảm vị thế cạnh tranh của Mỹ trong cuộc đua chip AI khi các doanh nghiệp Trung Quốc có thể phát triển các giải pháp thay thế
Nvidia nhấn mạnh rằng công ty này luôn tuân thủ toàn bộ các hạn chế hiện hành của Bộ Thương mại Hoa Kỳ. Tuy nhiên, các biện pháp mới được đưa ra trong Đạo luật Gain AI có thể khiến họ mất một lượng lớn thị trường giá trị cao.
Dự luật Gain AI – bước đi chiến lược cho năng lực AI nội địa của Hoa Kỳ
Đạo luật Gain AI hiện đã nhận được sự ủng hộ của nhiều nghị sĩ Đảng Dân chủ, trong đó có Lãnh đạo Đa số Thượng viện Chuck Schumer. Dự luật này có khả năng được đưa vào Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA) trước cuối năm, mở ra cơ hội thông qua cao hơn.
Tuy nhiên, dự luật vẫn phải vượt qua: Sự phê duyệt của Thượng viện và Hạ viện do Đảng Cộng hòa kiểm soát và sự hoài nghi từ một số quan chức Nhà Trắng, lo ngại tác động đến kinh tế công nghệ và thương mại quốc tế
Những người ủng hộ cho rằng:
- Dự luật là quyết định cần thiết để ngăn thiếu hụt chip trong tương lai
- Hoa Kỳ phải giữ lại chip AI tiên tiến nhất để duy trì thế dẫn đầu trong AI
- Các doanh nghiệp công nghệ trong nước cần được bảo vệ trước sự cạnh tranh toàn cầu khốc liệt
Trong bối cảnh cuộc đua AI Mỹ – Trung ngày càng gay gắt, Washington không muốn rơi vào thế bị động.
Ý nghĩa đối với thị trường chip AI và cạnh tranh công nghệ toàn cầu
Hoa Kỳ muốn củng cố lợi thế chiến lược trong AI
Chip của Nvidia đang là nền tảng cho: Học sâu (Deep Learning), Mô hình nền tảng (Foundation Models), Trung tâm dữ liệu AI (AI Datacenters), Dịch vụ đám mây AI
Khi nhu cầu AI tại Mỹ dự kiến duy trì tốc độ tăng trưởng >50% mỗi năm, việc mất nguồn cung chip vì xuất khẩu quá nhiều sang Trung Quốc sẽ là rủi ro chiến lược.
Trung Quốc tiếp tục bị siết chặt tiếp cận chip tiên tiến
Trung Quốc đang nỗ lực lớn để phát triển chip nội địa, nhưng vẫn phụ thuộc vào công nghệ Mỹ trong nhiều phân khúc.
Nếu dự luật mới được thông qua, thị trường Trung Quốc sẽ đối diện với những nguy cơ làm chậm tốc độ phát triển AI tại Trung Quốc so với Mỹ.
- Nguy cơ thiếu hụt chip AI cao cấp
- Không đủ nguồn lực để đào tạo mô hình AI thế hệ mới
- Tăng chi phí đầu tư trung tâm dữ liệu
Vị thế của Nvidia bị đặt vào tình thế “tiến thoái lưỡng nan”
Nvidia đang đứng giữa hai áp lực:
- Tuân thủ chính sách quốc gia
- Đảm bảo lợi ích thương mại toàn cầu
Việc các khách hàng lớn như Amazon & Microsoft ủng hộ dự luật cho thấy cục diện quyền lực trong hệ sinh thái chip AI đang dịch chuyển, từ nhà sản xuất sang các nền tảng đám mây và công ty AI.
Nhận định thị trường: Xu hướng mới của ngành chip AI Hoa Kỳ
Từ những dữ liệu trên, có thể thấy rõ 4 xu hướng lớn:
Cuộc cạnh tranh AI Mỹ – Trung tiếp tục leo thang: Siết xuất khẩu chip chỉ là một phần. Các động thái bổ sung về công nghệ, phần mềm, dịch vụ AI sẽ tiếp tục được áp dụng.
Dịch vụ đám mây (AWS, Azure) đang trở thành “người chơi quyền lực”: Họ cần nguồn cung chip ổn định để dẫn đầu thị trường AI Cloud. Do đó, họ ủng hộ mọi chính sách giúp đảm bảo ưu tiên chip cho thị trường Mỹ.
Nhu cầu chip AI tại Mỹ sẽ còn tăng mạnh: Dự báo đến 2027, mỗi năm Mỹ có thể cần gấp 3–4 lần lượng chip AI hiện nay.
Nvidia đứng trước áp lực đa dạng hóa chuỗi cung ứng: Nvidia có thể phải:
- mở rộng sản xuất tại Mỹ, Đài Loan và châu Âu
- hợp tác chặt hơn với TSMC, Samsung
- tối ưu hóa năng lực sản xuất kiến trúc GPU mới
Khuyến nghị chuyên môn cho nhà đầu tư & doanh nghiệp công nghệ
Theo dõi sát diễn biến của Đạo luật Gain AI, nếu được thông qua, thị trường chip AI và cổ phiếu liên quan có thể biến động mạnh.
Các doanh nghiệp AI cần dự phòng nguồn chip bằng cách: đặt hàng sớm, đa dạng hóa GPU (Nvidia, AMD, Intel), sử dụng cloud GPU thay vì mua cứng
Nhà đầu tư nên xem xét rủi ro chính sách trong ngành bán dẫn, đặc biệt là với: Nvidia, AMD, ASML, Các quỹ ETF công nghệ AI
Theo dõi sự thay đổi trong chiến lược của Amazon và Microsoft, vì hai ông lớn này sẽ dẫn dắt thị trường AI Cloud toàn cầu.
Theo dõi Top Sàn Uy Tín để cập nhật tin tức ngoại hối – chính sách tiền tệ – phân tích kỹ thuật mới nhất mỗi ngày, cùng nhận định chuyên sâu từ các chuyên gia thị trường toàn cầu.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo, không phải là khuyến nghị đầu tư. Nhà đầu tư nên tự đánh giá rủi ro và tham khảo thêm ý kiến chuyên gia trước khi đưa ra quyết định tài chính
