Anh em nào đang xem cặp EUR/USD trên MT4 và thấy hai mức giá nhấp nháy liên tục: 1.0750 / 1.0751. Vậy anh em thắc mắc tại sao lại có hai con số, và tại sao lệnh vừa khớp đã thấy tài khoản bị âm? Câu trả lời nằm ở giá Bid và giá Ask – hai khái niệm nền tảng và cơ bản nhất mà mọi trader cần nắm rõ. Hiểu được chúng không chỉ giúp anh em tránh những sai lầm cơ bản, mà còn là chìa khóa để đánh giá chất lượng sàn giao dịch và tối ưu hóa lợi nhuận.
Phân biệt giá Bid và Ask
Khi bạn nhìn thấy một báo giá trên nền tảng giao dịch, luôn có hai con số hiển thị song song: một là giá Bid, một là giá Ask. Đây chính là giá mua và giá bán trong Forex, phản ánh cách mà thị trường hoạt động.
Hãy nhớ nguyên tắc bất di bất dịch:
- Bạn BÁN tại giá Bid.
- Bạn MUA tại giá Ask.
Nghe thì đơn giản, nhưng sự khác biệt nhỏ này là nền tảng để bạn hiểu chi phí, lợi nhuận và cả sự minh bạch của broker.
Bid là gì? (Giá chào mua) – Giá bạn có thể bán
Giá Bid là mức giá mà broker sẵn sàng mua đồng tiền cơ sở từ bạn. Nói cách khác, nếu bạn đang muốn bán một cặp tiền, lệnh của bạn sẽ được khớp tại giá Bid.
Ví dụ:
- Báo giá EUR/USD là 1.0750 / 1.0751.
- Nếu bạn đặt lệnh Sell 1 lot EUR/USD, bạn sẽ bán tại mức giá 1.0750 (giá Bid).
- Nghĩa là, broker đồng ý “mua lại” đồng EUR của bạn với mức giá đó.
Hãy tưởng tượng bạn có 100.000 EUR (1 lot). Bạn muốn đổi sang USD thông qua broker. Với giá Bid 1.0750, bạn sẽ nhận được 107.500 USD. Đây chính là cách giá Bid vận hành trong thực tế.
Ask là gì? (Giá chào bán) – Giá bạn phải mua
Ngược lại, giá Ask là mức giá mà broker sẵn sàng bán đồng tiền cơ sở cho bạn. Khi bạn muốn mua một cặp tiền, bạn phải trả mức giá Ask.
Ví dụ:
- Vẫn với báo giá EUR/USD 1.0750 / 1.0751.
- Nếu bạn đặt lệnh Buy 1 lot EUR/USD, lệnh sẽ khớp tại 1.0751 (giá Ask).
- Bạn cần bỏ ra 107.510 USD để sở hữu 100.000 EUR.
Như vậy, chỉ chênh nhau 0.0001 giữa Bid và Ask, số tiền bỏ ra hoặc nhận được đã thay đổi rõ rệt. Và đó chính là nguồn gốc của chi phí giao dịch – Spread (sẽ phân tích ở phần tiếp theo).
Bảng tổng hợp phân biệt Bid và Ask
| Đặc điểm | Giá Bid (Giá chào mua) | Giá Ask (Giá chào bán) |
|---|---|---|
| Bản chất | Giá broker sẵn sàng mua từ bạn | Giá broker sẵn sàng bán cho bạn |
| Hành động của Trader | Khớp lệnh BÁN (SELL) | Khớp lệnh MUA (BUY) |
| Giá trị | Luôn thấp hơn giá Ask | Luôn cao hơn giá Bid |
| Ví dụ | Bạn bán EUR/USD ở giá 1.0750 (Bid) | Bạn mua EUR/USD ở giá 1.0751 (Ask) |
Tại sao cần hiểu rõ Bid và Ask?
Đối với trader mới, việc phân biệt Bid/Ask giúp:
- Không vào lệnh sai giá: Nhiều người ngạc nhiên vì lệnh Buy khớp ở mức cao hơn giá nhìn thấy trên biểu đồ. Đó là do biểu đồ mặc định hiển thị giá Bid, trong khi lệnh Buy luôn khớp tại giá Ask.
- Tính toán chi phí chuẩn xác: Mỗi khi mở lệnh, bạn ngay lập tức bị “âm” một khoản bằng chênh lệch giữa Bid và Ask (Spread). Nếu không hiểu rõ, bạn sẽ thấy khó chịu khi vừa vào lệnh đã thấy lỗ.
- Đọc báo giá một cách chuyên nghiệp: Khi nhìn vào màn hình trading, bạn biết ngay mình sẽ được khớp giá nào, tránh nhầm lẫn hoặc kỳ vọng sai.
Hãy coi Bid và Ask như hai mặt của một đồng xu, một bên là giá thị trường “mua của bạn”, một bên là giá “bán cho bạn”. Khoảng cách giữa hai mức giá đó không chỉ là chi phí, mà còn là thước đo cho thanh khoản, độ minh bạch và chất lượng của sàn giao dịch.
Chi phí ngầm từ chênh lệch Bid và Ask gọi tên Spread
Khi nói đến chi phí giao dịch trong ngoại hối, hầu hết anh em sẽ nghĩ ngay đến phí hoa hồng (commission). Nhưng trên thực tế, kể cả những sàn quảng cáo “zero commission” thì bạn vẫn đang phải trả một loại phí bắt buộc, đó là Spread – khoảng chênh giữa giá Bid và giá Ask.
Ví dụ đơn giản:
- Báo giá EUR/USD là 1.3089 / 1.3091
- Spread = 1.3091 – 1.3089 = 0.0001, hay 2 pip.
Điều này có nghĩa là nếu bạn mở lệnh Buy ở mức 1.3091, ngay lập tức tài khoản của bạn sẽ lỗ 2 pips khi giá Bid vẫn ở mức 1.3089. Lỗ này không đến từ biến động thị trường, mà từ chi phí giao dịch phải trả cho sàn.
Tại sao Spread quan trọng đến vậy?
Thứ nhất, Spread ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí mỗi lệnh. Với trader lướt sóng (scalping) hay giao dịch khối lượng lớn, chỉ cần spread giãn thêm vài pip cũng đủ “ăn mòn” lợi nhuận.
Thứ hai, Spread là thước đo thanh khoản. Cặp tiền có tính thanh khoản cao (như EUR/USD, USD/JPY) thường có Spread siêu thấp, chỉ từ 0.0 – 0.2 pip ở điều kiện lý tưởng. Ngược lại, những cặp ngoại lai (exotic) hoặc khi thị trường biến động mạnh sẽ có Spread giãn ra nhiều pip, thậm chí hàng chục pip.
Thứ ba, Spread còn phản ánh chính sách của broker. Nhiều sàn quảng cáo “Spread từ 0 pip” nhưng thực tế chỉ duy trì trong vài giây, còn lại phần lớn thời gian spread dao động 1–2 pip hoặc cao hơn. Một số sàn kém uy tín còn cố tình giãn spread bất thường khi có tin tức, khiến trader không thể thoát lệnh đúng kế hoạch.
Ví dụ thực chiến
Giả sử bạn vào lệnh Buy 1 lot EUR/USD tại giá Ask 1.0751, giá Bid là 1.0750. Spread = 1 pip.
Với 1 lot = 100,000 EUR, giá trị 1 pip = 10 USD.
Ngay khi khớp lệnh, tài khoản của bạn đã âm 10 USD, dù thị trường chưa hề di chuyển.
Nếu bạn là scalper đặt mục tiêu lợi nhuận 5–7 pip/lệnh, việc spread “ăn” mất 1–2 pip đã chiếm 15–30% kỳ vọng. Đây chính là lý do trader chuyên nghiệp cực kỳ quan tâm đến Spread.
Cách đọc giá Bid và Ask trong thực tế giao dịch
Nhiều trader mới thường bối rối: “Tại sao trên biểu đồ chỉ thấy một đường giá, trong khi thực tế có cả Bid và Ask?” Thực ra, hầu hết nền tảng như MT4/MT5 mặc định chỉ hiển thị giá Bid trên biểu đồ. Điều này khiến nhiều người đặt lệnh Buy rồi thắc mắc: “Ủa, sao giá chạm mức mình mong muốn mà lệnh chưa khớp?”
Quy tắc vàng khi đọc giá
- Lệnh Buy luôn khớp tại giá Ask.
- Lệnh Sell luôn khớp tại giá Bid.
Biểu đồ thường hiển thị giá Bid, do đó khi đặt Buy, bạn cần tính thêm chênh lệch Spread để biết chính xác điểm vào lệnh.
Ví dụ:
- Bạn muốn Buy EUR/USD khi giá chạm 1.0750.
- Biểu đồ hiển thị giá Bid 1.0750, nhưng giá Ask lúc đó là 1.0751.
- Nghĩa là lệnh Buy của bạn sẽ khớp ở 1.0751, không phải 1.0750.
Điều tương tự cũng xảy ra khi đặt lệnh chốt lời (Take Profit) hoặc dừng lỗ (Stop Loss). Nếu bạn Sell, TP sẽ dựa trên giá Bid, nhưng nếu bạn Buy, TP lại dựa trên giá Ask. Không nắm rõ quy tắc này rất dễ dẫn đến việc đặt lệnh “sát nút” rồi thắc mắc vì sao lệnh không kích hoạt.
Mẹo thực chiến
- Trong MT4, hãy bật thêm đường giá Ask (Chart Properties → Show Ask line). Nhờ đó, bạn sẽ thấy cả hai đường Bid và Ask trên biểu đồ, giúp tính toán chính xác hơn.
- Luôn trừ hao Spread khi đặt TP/SL, đặc biệt với scalper. Nếu Spread 1 pip, hãy nhớ rằng giá cần đi thêm ít nhất 1 pip nữa mới khớp lệnh như kỳ vọng.
- Khi giao dịch trong giờ tin tức, Spread có thể giãn gấp nhiều lần. Lúc này, tốt nhất nên chờ thị trường ổn định thay vì vào lệnh “bắt dao rơi”.
Đánh giá sàn Forex uy tín dựa trên chất lượng giá Bid và Ask
Trong hành trình hơn 10 năm giao dịch và review sàn, tôi nhận ra rằng hầu hết trader mới chỉ tập trung vào giấy phép, bonus hay tốc độ nạp rút khi chọn broker, mà ít ai để ý đến chất lượng báo giá Bid – Ask. Nhưng thực tế, đây mới là yếu tố quyết định trực tiếp đến túi tiền của bạn.
Tính minh bạch trong báo giá
Một sàn Forex uy tín sẽ luôn công khai mức spread trung bình, thay vì chỉ quảng cáo “spread từ 0 pip”. Lưu ý, “từ 0 pip” chỉ có nghĩa là trong một khoảnh khắc lý tưởng, spread có thể chạm 0, còn phần lớn thời gian, mức trung bình mới phản ánh thực tế. Trader thông thái cần so sánh spread trung bình trên website của sàn với con số thực tế khi mở tài khoản demo.
Các broker chuẩn quốc tế như IC Markets, Pepperstone, XM hay Exness đều công bố bảng spread trung bình cho từng cặp tiền, theo từng loại tài khoản. Đây là tín hiệu minh bạch. Trái lại, những sàn “chui” hoặc không minh bạch thường né tránh công bố dữ liệu này, chỉ đưa vài con số đẹp để câu khách.
Độ ổn định của Bid và Ask trong giờ tin tức
Một tiêu chí khác để đánh giá chất lượng là mức độ ổn định của giá Bid – Ask khi thị trường biến động mạnh. Không sàn nào có thể cam kết “không giãn spread” trong giờ tin, nhưng sự khác biệt giữa sàn uy tín và sàn kém uy tín nằm ở độ giãn hợp lý.
Ví dụ:
- Khi Non-farm Payroll công bố, spread EUR/USD có thể giãn từ 0.1 pip lên 2–3 pip ở sàn lớn.
- Nhưng ở sàn thiếu thanh khoản, spread có thể vọt lên 10–20 pip, khiến bạn gần như không thể kiểm soát rủi ro.
Đây là lý do tôi luôn khuyên anh em: đừng chỉ nhìn vào spread lúc thị trường yên ả, mà hãy test thêm trong các phiên giao dịch bận rộn, đặc biệt là phiên Mỹ hoặc khi có tin kinh tế quan trọng.
Công nghệ khớp lệnh và máy chủ
Bid và Ask cũng phản ánh năng lực hạ tầng của broker. Sàn có máy chủ đặt tại trung tâm dữ liệu lớn (như Equinix LD4 London hay NY4 New York) thường có độ trễ thấp, báo giá mượt, gần sát với thị trường liên ngân hàng. Ngược lại, sàn chậm chạp sẽ dễ xảy ra requote, slippage hoặc báo giá lệch, tất cả đều là chi phí ẩn mà trader phải trả.
Nếu bạn nghiêm túc với trading, hãy chọn sàn có:
- Công nghệ ECN/RAW spread minh bạch.
- Kết nối liquidity provider lớn (ngân hàng cấp 1, nhà tạo lập thị trường uy tín).
- Được giám sát bởi các tổ chức quản lý tài chính như FCA (Anh), ASIC (Úc), CySEC (Síp).
Đây không chỉ là lý thuyết sách vở, mà chính là yếu tố giúp bạn giao dịch công bằng hơn.
Kết luận
Để tồn tại lâu dài trong Forex, anh em cần nhớ: Bid và Ask là nền tảng, Spread là chi phí bắt buộc, và cách duy nhất để tối ưu là chọn sàn minh bạch, công nghệ tốt, thanh khoản cao. Thị trường thì không ai kiểm soát được, nhưng chi phí giao dịch thì hoàn toàn nằm trong tay trader. Hiểu rõ và quản lý tốt những khoản phí này chính là bí quyết để giữ lợi nhuận ở lại trong túi – và đó mới là bản chất của trading chuyên nghiệp
