Liên minh châu Âu (EU) đã chính thức đạt được thỏa thuận về gói tài trợ trị giá 90 tỷ euro dành cho Ukraine trong giai đoạn 2026 – 2027, đánh dấu một bước đi quan trọng trong chiến lược hỗ trợ dài hạn của khối này đối với Kyiv. Thỏa thuận không chỉ củng cố cam kết chính trị của EU trong bối cảnh xung đột kéo dài với Nga, mà còn phản ánh xu hướng ngày càng rõ rệt trong việc sử dụng vay nợ tập thể ở cấp độ EU như một công cụ tài chính và địa chính trị.
EU thống nhất gói tài trợ 90 tỷ euro cho Ukraine
Thông tin được Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa xác nhận, cho biết các nhà lãnh đạo EU đã đạt được đồng thuận về việc cung cấp khoản tài trợ 90 tỷ euro cho Ukraine trong hai năm 2026–2027. Đây là kết quả của quá trình đàm phán kéo dài, trong đó EU tìm kiếm một khuôn khổ tài chính có thể đảm bảo nguồn hỗ trợ ổn định, lâu dài mà không tạo ra áp lực ngân sách ngay lập tức cho các quốc gia thành viên.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng xác nhận rằng khoản tài trợ này được cấu trúc dưới dạng khoản vay không tính lãi, đồng thời nhấn mạnh châu Âu sẽ tiếp tục đóng băng tài sản của Nga cho đến khi Moscow bồi thường cho Ukraine. Phát biểu này cho thấy EU không chỉ tập trung vào hỗ trợ tài chính trước mắt mà còn hướng đến các cơ chế trách nhiệm dài hạn liên quan đến cuộc xung đột.
Vay nợ tập thể và ngân sách dư thừa: Nền tảng của thỏa thuận
Theo các kết luận dự thảo mà Reuters từng tiếp cận, thỏa thuận tài trợ lần này dựa trên kế hoạch huy động vốn của Ủy ban châu Âu trên thị trường vốn, với các khoản vay được bảo đảm bằng nguồn ngân sách chưa sử dụng của EU. Cách tiếp cận này cho phép khối tránh việc yêu cầu các quốc gia thành viên phải đóng góp trực tiếp thêm vào ngân sách quốc gia trong ngắn hạn.
Một điểm then chốt giúp đạt được sự đồng thuận là việc làm rõ rằng cơ chế tài trợ này không làm gia tăng nghĩa vụ tài chính đối với một số quốc gia thành viên, bao gồm Hungary, Slovakia và Cộng hòa Séc. Điều này giúp tháo gỡ những lo ngại chính trị nội bộ và mở đường cho sự nhất trí ở cấp EU.
Chương trình tài trợ nhiều năm: Gia tăng tính chắc chắn cho Ukraine
Khác với các gói tài trợ ngắn hạn trước đây, chương trình tài trợ 90 tỷ euro được thiết kế như một khuôn khổ nhiều năm, nhằm tăng cường sự chắc chắn về tài chính cho Ukraine trong bối cảnh chiến sự vẫn tiếp diễn. Cấu trúc này cho phép Kyiv có cơ sở lập kế hoạch dài hạn hơn cho các lĩnh vực then chốt như quốc phòng, ổn định kinh tế và tái thiết sau chiến tranh.
Các nhà lãnh đạo EU cũng kêu gọi tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các khía cạnh kỹ thuật và pháp lý của những công cụ hỗ trợ tài chính trong tương lai. Trong đó bao gồm các lựa chọn liên quan đến cái gọi là “các khoản vay bồi thường chiến tranh” và khả năng sử dụng tài sản bị đóng băng của Nga như một nguồn tài trợ bổ sung.
Ý nghĩa chính trị: EU khẳng định vai trò địa chính trị
Gói tài trợ 90 tỷ euro không chỉ mang ý nghĩa tài chính, mà còn là một tuyên bố chính trị mạnh mẽ của EU. Việc chuyển từ các gói tài trợ ngắn hạn sang một khuôn khổ dài hạn phản ánh mong muốn của khối trong việc trở thành một tác nhân địa chính trị chủ động, có khả năng triển khai các công cụ tài chính quy mô lớn để đạt được mục tiêu chiến lược.
Xu hướng này không phải là mới. EU đã từng sử dụng vay nợ tập thể trong đại dịch COVID-19 và khủng hoảng năng lượng, và nay tiếp tục áp dụng mô hình đó trong bối cảnh xung đột địa chính trị. Điều này cho thấy mức độ phối hợp tài chính ngày càng sâu rộng giữa các quốc gia thành viên.
Phản ứng thị trường: EUR/USD gần như không biến động
Từ góc độ thị trường tài chính, thỏa thuận tài trợ của EU hầu như không tạo ra phản ứng đáng kể trong ngắn hạn. Biểu đồ tỷ giá cho thấy EUR/USD gần như không biến động sau khi thông tin được công bố, phản ánh việc thị trường đã phần nào định giá trước khả năng EU đạt được một thỏa thuận hỗ trợ dài hạn cho Ukraine.
Điều này cũng cho thấy các nhà đầu tư nhìn nhận gói tài trợ như một yếu tố mang tính cấu trúc dài hạn, thay vì một cú sốc tài chính tức thời có khả năng làm thay đổi dòng vốn hoặc kỳ vọng lãi suất trong khu vực đồng euro.
Tác động dài hạn đối với thị trường trái phiếu EU
Mặc dù tác động ngắn hạn được đánh giá là hạn chế, thỏa thuận này củng cố xu hướng phát hành nợ ở cấp độ EU, với những hệ quả dài hạn đối với thị trường trái phiếu khu vực đồng euro. Việc EU ngày càng thường xuyên huy động vốn tập thể có thể góp phần hình thành một đường cong lợi suất chuẩn ở cấp EU, tăng tính thanh khoản và sức hấp dẫn của trái phiếu EU đối với nhà đầu tư toàn cầu.
Đồng thời, điều này cũng đặt ra các câu hỏi dài hạn về kỷ luật tài khóa, phân bổ rủi ro và trách nhiệm chung giữa các quốc gia thành viên những vấn đề sẽ tiếp tục là chủ đề tranh luận trong nội bộ EU.
Nhận định thị trường: Ổn định ngắn hạn, chuyển dịch cấu trúc dài hạn
Nhìn tổng thể, thỏa thuận tài trợ 90 tỷ euro cho Ukraine không gây xáo trộn thị trường trong ngắn hạn, nhưng mang ý nghĩa quan trọng về mặt cấu trúc. Nó phản ánh sự chuyển dịch của EU sang mô hình phối hợp tài chính sâu hơn, trong đó vay nợ tập thể trở thành một công cụ thường xuyên thay vì biện pháp tạm thời.
Đối với khu vực đồng euro, điều này có thể góp phần tăng cường sự ổn định khu vực, miễn là các cơ chế quản lý nợ và phân bổ nguồn lực được duy trì một cách minh bạch và hiệu quả.
Khuyến nghị chuyên môn cho nhà đầu tư
Đối với nhà đầu tư theo dõi thị trường tiền tệ, việc EUR/USD không phản ứng mạnh cho thấy thông tin này không làm thay đổi đáng kể triển vọng ngắn hạn của đồng euro. Các chiến lược giao dịch nên tiếp tục tập trung vào các yếu tố vĩ mô cốt lõi như chính sách tiền tệ của ECB và Fed.
Với nhà đầu tư trái phiếu, xu hướng phát hành nợ cấp EU ngày càng rõ nét có thể mở ra cơ hội đa dạng hóa danh mục, đặc biệt đối với những nhà đầu tư tìm kiếm tài sản có mức độ rủi ro trung bình và tính thanh khoản cao trong dài hạn.
Kết luận
Việc EU phê duyệt gói tài trợ 90 tỷ euro cho Ukraine giai đoạn 2026 – 2027 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong cách khối này tiếp cận hỗ trợ tài chính và vai trò địa chính trị của mình. Dù tác động thị trường trong ngắn hạn là hạn chế, thỏa thuận này mang ý nghĩa dài hạn đối với cấu trúc tài chính của EU, thị trường trái phiếu khu vực đồng euro và sự ổn định của châu Âu trong bối cảnh địa chính trị phức tạp.
Theo dõi Top Sàn Uy Tín để cập nhật tin tức ngoại hối – chính sách tiền tệ – phân tích kỹ thuật mới nhất mỗi ngày, cùng nhận định chuyên sâu từ các chuyên gia thị trường toàn cầu.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo, không phải là khuyến nghị đầu tư. Nhà đầu tư nên tự đánh giá rủi ro và tham khảo thêm ý kiến chuyên gia trước khi đưa ra quyết định tài chính
