Sa thải hàng loạt 1/10 là vấn đề mà Nhà Trắng yêu cầu các cơ quan liên bang lập kế hoạch sa thải hàng loạt nếu chính phủ Mỹ đóng cửa. Đây là động thái chưa từng có trong các đợt khủng hoảng ngân sách trước đây, khi nhân viên liên bang thường chỉ bị tạm nghỉ việc và được gọi trở lại sau khi ngân sách được thông qua. Động thái này phản ánh chiến lược cứng rắn của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm gây áp lực lên phe Dân chủ trong bối cảnh bế tắc chi tiêu kéo dài.
Sa thải hàng loạt 1/10 là kịch bản sa thải vĩnh viễn
Theo báo cáo của Politico công bố tối thứ Tư, Văn phòng Quản lý và Ngân sách (OMB) thuộc Nhà Trắng đã gửi chỉ đạo đến các cơ quan liên bang, yêu cầu họ xây dựng “kế hoạch cắt giảm nhân sự” (reduction-in-force plan) có thể dẫn đến các vụ sa thải vĩnh viễn nếu chính phủ Mỹ rơi vào tình trạng đóng cửa vào tuần tới.
Trong bản ghi nhớ được Politico thu thập, OMB yêu cầu các cơ quan xác định những chương trình sẽ mất nguồn ngân sách tùy ý kể từ ngày 1/10, đồng thời chuẩn bị các kế hoạch đi xa hơn biện pháp tạm thời như cho nghỉ việc không lương. Các kế hoạch này bao gồm khả năng xóa bỏ hoàn toàn các vị trí công việc thuộc những chương trình bị cho là “không phù hợp” với ưu tiên của Tổng thống Donald Trump trong trường hợp khủng hoảng ngân sách xảy ra.
Đây là bước đi khác biệt rõ rệt so với những lần đóng cửa chính phủ trước đây, khi hầu hết nhân viên liên bang chỉ tạm thời nghỉ việc và được gọi trở lại làm việc sau khi nguồn tài trợ được khôi phục. Politico cho biết Giám đốc OMB Russ Vought đang tận dụng nguy cơ sa thải vĩnh viễn như một đòn bẩy trong cuộc đối đầu với phe Dân chủ để thúc đẩy các yêu cầu ngân sách của chính quyền Trump.
Dịch vụ thiết yếu vẫn tiếp tục, bế tắc ngân sách gia tăng căng thẳng chính trị
Dù kế hoạch sa thải hàng loạt được đặt ra, các dịch vụ thiết yếu như an sinh xã hội (Social Security), Medicare, phúc lợi cựu chiến binh, quân đội, thực thi pháp luật, kiểm soát nhập cư và điều hành không lưu vẫn sẽ tiếp tục hoạt động. Điều này nhằm đảm bảo những lĩnh vực trọng yếu của chính phủ không bị gián đoạn, ngay cả khi các chương trình phụ trợ và nhiều vị trí liên bang khác bị cắt giảm hoặc xóa bỏ.
Động thái của Nhà Trắng diễn ra trong bối cảnh thời hạn chót cho năm tài chính 2025 sắp kết thúc vào ngày 30/9. Cả Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ vẫn chưa đạt được thỏa thuận về chi tiêu ngân sách, khiến nguy cơ chính phủ Mỹ đóng cửa từ đầu tháng 10 ngày càng rõ rệt. Việc OMB yêu cầu chuẩn bị cho các vụ sa thải vĩnh viễn được xem như tín hiệu cho thấy chính quyền Trump sẵn sàng gia tăng sức ép để buộc phe Dân chủ phải nhượng bộ.
Kết luận
Chỉ đạo của Nhà Trắng về việc chuẩn bị kế hoạch sa thải hàng loạt 1/10 đánh dấu một bước leo thang đáng kể trong cuộc chiến ngân sách tại Mỹ. Nếu chính phủ đóng cửa vào ngày 1/10, đây sẽ là lần đầu tiên các cơ quan liên bang đối mặt nguy cơ mất việc vĩnh viễn thay vì chỉ tạm nghỉ, mở ra giai đoạn bất ổn lớn cho hàng nghìn nhân viên chính phủ và tạo thêm áp lực lên các cuộc đàm phán chính trị vốn đã căng thẳng giữa hai đảng.
