Thương chiến Mỹ – Trung đẩy nông sản Mỹ vào thế bí khi sản lượng kỷ lục nhưng thiếu đầu ra. Nông dân Mỹ, vốn lâu nay trung thành với ông Trump, nay đứng trước thử thách lớn khi giá nông sản lao dốc, chi phí tăng cao, và nguy cơ khủng hoảng nông nghiệp ngày càng hiện hữu.
Ngành nông nghiệp Mỹ chật vật giữa thương chiến
Ngành nông nghiệp Mỹ vốn được xem là “lá phiếu trung thành” của Tổng thống Donald Trump. Tuy nhiên, cuộc thương chiến Mỹ – Trung kéo dài đã khiến lợi nhuận của nông dân bị ảnh hưởng nặng nề. Mùa thu hoạch năm nay được dự báo là một phép thử về lòng kiên nhẫn của họ.
- Đậu tương và ngô mất thị trường Trung Quốc, nơi là khách hàng lớn nhất của Mỹ.
- Giá nông sản giảm mạnh trong khi chi phí phân bón, thiết bị, nhiên liệu tăng cao do thuế quan.
- Nhiều kho trữ đầy ắp, nông sản có nguy cơ chất đống ngoài đường.
Theo bà Lesly Weber McNitt, Phó Chủ tịch Hiệp hội Ngô Quốc gia: “Mỗi hạt ngô chất thành đống chính là hình ảnh trực quan của khủng hoảng nông trại đang tới gần.”
Niềm tin nông dân Mỹ với ông Trump vẫn còn, nhưng đang lung lay
Khảo sát của Đại học Purdue cho thấy tâm lý nông dân giảm sút so với đầu năm, song vẫn cao hơn thời ông Joe Biden. Nhiều người tin tưởng rằng chiến lược thuế quan của ông Trump cuối cùng sẽ mở ra nhiều thị trường mới.
Tuy nhiên, một số nghị sĩ Cộng hòa đại diện cho các bang nông nghiệp đã bày tỏ lo ngại:
- Dân biểu Mark Alford (bang Missouri): Nông dân có vụ mùa lớn nhất lịch sử, nhưng giá bán quá thấp.
- Thượng nghị sĩ Jerry Moran (bang Kansas): Nông dân tin vào nỗ lực của ông Trump, nhưng “cần có giải pháp sớm.”
Xuất khẩu nông sản Mỹ sụt giảm kỷ lục
Theo số liệu thương mại:
- Năm 2024, Trung Quốc mua 12,6 tỷ USD đậu tương Mỹ.
- Năm 2025, từ tháng 5 đến nay, Bắc Kinh chưa đặt thêm đơn hàng nào.
- Xuất khẩu ngô, từng bùng nổ 2021-2022, cũng giảm mạnh.
Thay vì mua từ Mỹ, Trung Quốc chuyển hướng nhập khẩu từ Brazil và các nước Nam Mỹ khác, khiến Mỹ mất lợi thế cạnh tranh.
Chính sách thương mại Mỹ mở rộng nhưng chưa đủ bù đắp
Chính quyền Trump đã ký kết nhiều thỏa thuận thương mại mới với Nhật Bản, Hàn Quốc, EU và Đông Nam Á. Tuy nhiên, tổng giá trị không thể so sánh với thị trường Trung Quốc.
Quan hệ với Ấn Độ cũng trở nên căng thẳng sau khi Mỹ áp thuế 50% lên hàng hóa nước này. Điều này càng khiến thị trường xuất khẩu nông sản Mỹ bị thu hẹp.
Trợ cấp ngắn hạn chưa đủ để cứu nông dân
Trong nhiệm kỳ đầu, ông Trump từng chi 28 tỷ USD hỗ trợ nông dân. Hiện nay, Bộ Nông nghiệp Mỹ đã tính tới phương án cứu trợ mới, nhưng khó có thể triển khai ngay mùa thu này.
Một gói hỗ trợ ngắn hạn trị giá 10 tỷ USD đã được công bố, song Thượng nghị sĩ Moran nhấn mạnh: “Nông dân cần thị trường, chứ không phải tiền trợ cấp.”
Nguy cơ khủng hoảng nông nghiệp đang cận kề
Khi mùa thu hoạch bắt đầu, tình trạng ngô chất đống ngoài kho, thậm chí ngoài đường sẽ phản ánh sức ép khủng khiếp lên ngành nông nghiệp Mỹ.
Thượng nghị sĩ Jim Justice (bang West Virginia) cảnh báo: “Nếu không tìm ra giải pháp thương mại mới, ngô sẽ bị chất đầy trên phố. Tôi thực sự không biết làm sao để ngăn điều đó.”
